The great mistake of so called “smart” technology (nl - en)

(ENGLISH SEE BELOW)

Iedereen heeft het over de ongekende mogelijkheden van technologie, over de toekomst die voor ons openligt. Ik moet er soms hartelijk om lachen. Want terwijl de wereld zich vergaapt aan al die technologische vooruitgang, wordt het dagelijkse leven steeds vaker een hindernissenparcours.

Wachtwoorden overal. Accounts voor alles. Verificatiecodes, beveiligingsprocedures, eindeloze bevestigingen. Wat ooit vanzelfsprekend was, is een ingewikkelde onderneming geworden. Even iemand om raad vragen, iets samen oplossen, je weg vinden in de wereld: het lijkt steeds verder van ons verwijderd. We hebben technologie ontwikkeld die ons dichter bij elkaar zou brengen, maar die ons ondertussen achter steeds meer schermen en procedures opsluit.

Kijk om je heen. Waterkranen in openbare gebouwen die niemand nog weet te bedienen. Deuren die tergend langzaam opengaan. Apparaten die zo slim zijn geworden dat je een handleiding nodig hebt om ze te gebruiken. Alles volgt een logica die achter een scherm is bedacht, zonder veel rekening te houden met de mensen die ermee moeten werken. We klikken, wachten, bevestigen en passen ons aan. En dat noemen we vooruitgang.

Ook onze auto's worden steeds autonomer. Mensen die na tientallen jaren werken eindelijk een dure wagen kopen, ontdekken dat ze er een computer bij hebben gekregen die voortdurend over hun schouder meekijkt en soms zelfs aan het stuur trekt. Ze willen rijden, maar moeten zich aanpassen aan een machine die denkt beter te weten wat goed voor hen is.

De gevolgen kunnen ernstig zijn. Rijstrookassistentie die onverwacht ingrijpt, kan een bestuurder in gevaar brengen. Een systeem dat ongevallen moet voorkomen, kan zelf een risico vormen. Wie neemt daarvoor de verantwoordelijkheid? De fabrikant, de ingenieur, de regelgever of de bestuurder, die geacht wordt voortdurend te anticiperen op de grillen van zijn eigen auto?

Hier zit de fundamentele vergissing: we verwarren technologische vooruitgang met de overdracht van menselijke controle aan machines. Alsof iets automatisch beter wordt zodra het ingewikkelder is. Alsof autonomie per definitie een verbetering betekent.

Technologie zou ons moeten verbinden met onze omgeving en onze mogelijkheden vergroten. Ze zou ons meer greep op de wereld moeten geven, niet minder. Goede technologie helpt ons handelen en maakt ons zelfstandiger. Wat we steeds vaker krijgen, is technologie die onze beslissingen overneemt, ons afhankelijk maakt en ons leert passief te wachten tot een systeem bepaalt wat er moet gebeuren.

Daar komt een economisch belang bij. Achter het etiket 'slim' schuilt vaak een verdienmodel waarin onze afhankelijkheid en onze gegevens centraal staan. Elk verbonden apparaat, elke verplichte account en elke digitale dienst biedt ondernemingen nieuwe mogelijkheden om informatie te verzamelen. De technologie is vooral slim voor wie eraan verdient.

En de Europese Unie? Die zou ons tegen dergelijke ontwikkelingen moeten beschermen. Ze zou kritisch moeten onderzoeken welke technologie onze vrijheid en veiligheid daadwerkelijk bevordert. In plaats daarvan dreigt ze mee te gaan in een logica waarin automatisering haast vanzelfsprekend als vooruitgang geldt. Dat is des te problematischer wanneer regelgeving fabrikanten bevoordeelt en de bestuurder steeds minder zeggenschap geeft over zijn eigen voertuig.

Weg met technologie die ons de controle uit handen neemt. Wij besturen de auto. Wij bepalen waar we naartoe gaan. Rijhulpsystemen mogen waarschuwen en ondersteunen, maar moeten de bestuurder niet ongevraagd de controle ontnemen. Veiligheid is een ernstig argument, maar geen vrijbrief om menselijke beslissingen steeds verder uit te schakelen. Systemen die gevaarlijke situaties kunnen veroorzaken, verdienen minstens evenveel kritische aandacht als de risico's die ze moeten voorkomen.

Dat iets geautomatiseerd kan worden, betekent nog niet dat het geautomatiseerd moet worden. Dat een machine een beslissing kan nemen, betekent niet dat ze dat beter doet dan degene die haar gebruikt. En gemak is niet hetzelfde als vooruitgang.

Misschien moeten we ons opnieuw afvragen welke technologie ons leven werkelijk rijker, vrijer en menselijker maakt. We hoeven niet elke handeling uit te besteden, elke onzekerheid weg te automatiseren en elke beslissing aan een algoritme over te laten. Sommige dingen willen we zelf blijven doen, juist omdat we mensen zijn.

Een samenleving waarin machines steeds meer kunnen en mensen steeds minder zelf mogen beslissen, is niet noodzakelijk een samenleving die vooruitgaat. Het is evengoed een samenleving die haar eigen vrijheid uit handen geeft.

(ENGLISH)

Everyone is talking about the unprecedented possibilities of technology, about the future that lies ahead of us. Sometimes, I find it genuinely hilarious. Because while the world marvels at all this technological progress, everyday life is increasingly turning into an obstacle course.

Passwords everywhere. Accounts for everything. Verification codes, security procedures, endless confirmations. What was once straightforward has become a complicated undertaking. Asking someone for advice, solving a problem together, finding your way in the world: all of this seems increasingly remote. We have developed technology that was supposed to bring us closer together, yet it increasingly traps us behind screens and layers of bureaucracy.

Look around you. Water taps in public buildings that nobody knows how to operate anymore. Doors that open at a maddeningly slow pace. Devices that have become so smart that you need a manual to use them. Everything follows a logic conceived behind a screen, with little consideration for the people who actually have to use it. We click, wait, confirm and adapt. And we call that progress.

Our cars, too, are becoming increasingly autonomous. People who, after decades of working, finally buy themselves an expensive car discover that they have acquired a computer that constantly looks over their shoulder and sometimes even takes control of the steering wheel. They want to drive, yet they are expected to adapt to a machine that thinks it knows better than they do.

The consequences can be serious. Lane assist systems that intervene unexpectedly can put drivers in danger. A system designed to prevent accidents can itself become a hazard. Who takes responsibility for that? The manufacturer, the engineer, the regulator, or the driver, who is expected to anticipate the whims of their own car at all times?

This is where the fundamental mistake lies: we confuse technological progress with the transfer of human control to machines. As though something automatically becomes better simply because it is more complicated. As though autonomy were inherently an improvement.

Technology should connect us with our surroundings and expand our capabilities. It should give us greater control over the world, not less. Good technology helps us act and makes us more independent. Increasingly, however, we are getting technology that takes over our decisions, makes us dependent and teaches us to wait passively for a system to decide what should happen next.

There is an economic interest at work here, too. Behind the label 'smart' often lies a business model built around our dependence and our data. Every connected device, every mandatory account and every digital service gives companies new opportunities to collect information. The technology is particularly smart for those who profit from it.

And what about the European Union? It should be protecting us against these developments. It should be critically examining which technologies genuinely enhance our freedom and safety. Instead, it risks embracing a logic in which automation is almost automatically equated with progress. This is all the more troubling when regulation favours manufacturers while giving drivers less and less control over their own vehicles.

Enough with technology that takes control away from us. We drive the car. We decide where we are going. Driver assistance systems may warn us and offer support, but they should not wrest control from the driver without being asked. Safety is a serious consideration, but it is no licence to keep stripping away human decision-making. Systems that can create dangerous situations deserve at least as much scrutiny as the risks they are supposed to prevent.

Just because something can be automated does not mean it should be. Just because a machine can make a decision does not mean it makes that decision better than the person using it. And convenience is not the same as progress.

Perhaps we need to ask ourselves again which technologies genuinely make our lives richer, freer and more human. We do not need to outsource every action, automate away every uncertainty or hand every decision over to an algorithm. Some things we want to keep doing ourselves, precisely because we are human.

A society in which machines can do more and more while people are allowed to decide less and less is not necessarily a society moving forward. It may just as well be a society gradually surrendering its own freedom.

Ground the argument in specific examplesMake the opening less generic